وهابيت، يعني تبديل اهل سنت به يك مكتب، يا به عبارتي سني‏ايسم كه سعي مي‏كند، براساس آموزه‏هاي اهل سنت مكتبي بنا كند كه در مسائل دروني و بروني انسان نظريه سازي كند و مثل همه مكاتب، داراي يك سير تاريخي در مفهوم‏سازي است كه يافتن ريشه‏هاي تاريخي و جغرافياي اين مكتب بسيار ضروري است. 

شناخت معرفتي وهابيت

1. وهابيت، يعني تبديل اهل سنت به يك مكتب، يا به عبارتي سني‏ايسم كه سعي مي‏كند، براساس آموزه‏هاي اهل سنت مكتبي بنا كند كه در مسائل دروني و بروني انسان نظريه سازي كند و مثل همه مكاتب، داراي يك سير تاريخي در مفهوم‏سازي است كه يافتن ريشه‏هاي تاريخي و جغرافياي اين مكتب بسيار ضروري است.

2. مكان و فضا و جغرافياي اين مكتب عربستان است و اين جغرافياي فرهنگي سخت بر چارچوب معرفتي اين مكتب تأثيرگذاشت. عربستان يك كشور پهناور صحرايي است كه فضاي انتزاعي در آن راه ندارد و فضاي حس گرا و احساس گرا بر آن حاكم است. به همين دليل دانش حاكم بر شبه جزيره عربستان ادبيات است.

3. روشن‌فكري قرن نوزدهم عربستان تحت الحمايه انگلستان به باز توليد فرهنگ عربستاني در قالب دين اهل سنت، پرداخته است و روش‏شناسي اين بازتوليد در قالب تحويل و تقليل تسنن به دين يهود انجام پذيرفته (پروستانتيزم اسلامي تسنني) يا قوالب تفسير بنيادگرايي يهودي براي تفسير اسلامي سني به كار برده شده است (مانند تفسير يهود تشيع در قالب بهائيت در قرن نوزدهم كه پروتستانيزم شيعي نام دارد.)

4. به همين دليل، وهابيت در نقاطي رشد مي‏كند كه حالت قبائلي و صحرايي داشته باشد؛ مثل پاكستان و افغانستان، چون فقط در اين فضاهاي سنتي است كه قدرت باز سازي و بازتوليد خود را دارد و در فضاهاي شهري و يا غير قبائلي رشدي ندارد.

5. وهابيت چون بيابان گرايي را محور جغرافياي فرهنگي خود قرار مي‏دهد، بر فرهنگ شهري مي‏تازد و اين را با شعار زهد و سادگي و غيره عجين مي‏كند كه بعد مذهبي به آن مي‏بخشد، ولي در قالب نظريه ابن خلدون كه همين كوچ‏نشينان بريك‏جانشينان را ترسيم مي‏كند، مي‏گنجد.

6. زمينه‏ساز حكومت پادشاهي عربستان، همين وهابيت است، چون فضاي سياسي ترسيم شونده توسط وهابيت، همان پادشاهي است كه براساس اميري و امرايي بيانگرداني بنا مي‏شود. زيرا تصلب گرفته شده از يهوديت با پادشاهي همگون و همنوا است؛ چنان كه در تورات آمده است.

7. وهابيت يك نوع سكولاريسم زهدگرا را در بطن خود دارد؛ پس هرگونه معناي فرامادي حاكم بر زندگي دنيوي را نفي مي‏كند و فقط زهد را ترويج مي‏نمايد و يك زهد خشك و مناسكي را حاكم مي‏كند؛ پس با هرگونه ولايت و عرفان مخالفت كرده، نوك مخالفت را متوجه هرگونه معناگرايي غيردنيوي به عنوان شرك كرده، نوعي توحيدگرايي غيرمعناگرا را ترويج مي‏كند.

8. مخالفت با شيعه و تشيع در همين قالب است، چون شيعه يك توحيدي ولايت مدار و معناگرا دارد كه تار و پود زندگي دنيوي و اخروي را مي‏پوشاند. وهابيت معناگرايي استدامه يافته از دنيا تا آخرت را نفي مي‏كند و فقط به آخرت عملگراي قيامتي اعتقاد دارد؛ به همين دليل بايد گفت كه اين مكتب به نوعي خشونت عملگرا و زندگي خصوصي و عمومي معتقد است و اگر شكل حكومتي به خود بگيرد، حكومتي بسيار خشن خواهد بود.

9. پارادايم اسلامي يا الگوي تاريخي آن براساس خليفه دوم شكل مي‏گيرد كه اسلامي مختص به او است. شناخت اين نوع تفسير در تاريخ اسلام مي‏تواند ما را به شناخت معرفتي وهابيت برساند و فرق آن با تفسير ديگر خلفاي راشدين و بطور خاص با امام علي(ع) مي‏تواند نقاط برخورد وهابيت با شيعه را بيان كند.

10. وهابيت پس از انقلاب اسلامي ايران بازسازي فكري و معنوي خود را آغاز كرد؛ چرا كه نوعي واماندگي فكري و ساختاري را در جهت بخشيدن معنوي و اسلامي به جهان امروز احساس كردند و همان مذهب مورد غضب آنها، موفق به راندن غربي‏ها از لبنان و ديگر كشورهاي اسلامي شد. پس دست به يك سري خشونت‏هاي جهاني عليه كشورهاي غربي و به طور خاص، امريكا زد كه البته آنها نيز از اين خشونت‏گرايي سخت استفاده كردند كه روند آن تا حال هم ادامه دارد.

نويسنده: ابراهيم -  فياض

ارسال نظر

نوشتن نظر
نام:
نظر:
كد:*
	من اين نظر را دوستانه جهت تماس ارسال ميكنم

Powered by IranSohrab -Mahmoud Ghoochani v.1.4.6