براى شناخت وهابيت و آگاهى از خطرات آنها نسبت به دين اسلام، بايد اين مسلك انحرافى را از زواياى مختلف مورد مطالعه قرار دارد، از جمله: نحوه پيدايش و بوجود آمدن آن، و طرز تفكر آنان نسبت به دين و اولياى الهى و شعائر اسلامى، عملكرد آنها در حوزه اجتماع و سياست و. الف) مسلك وهابيت، منسوب به محمد عبدالوهاب نجدى است و علّت اين كه آن را به خود شيخ محمد نسبت نداده‏اند و نگفته‏اند «محمّديه» به جهت اين بوده است كه مبادا پيروان اين مذهب، نوعى شركت در نام پيامبر را پيدا كنند.

محمد بن عبدالوّهاب، در سال 1115 ه. ق در شهر «عيينه» چشم به جهان گشود. از كودكى به كتاب‏هاى تفسير، حديث و عقايد، علاقه داشت و از همان دوران جوانى، اعمال مذهبى مردم «به خدا» را زشت مى‏شمرد، وى به مدينه رفت و در آن جا توسل مردم به پيامبر (ص) را ناپسند شمرد. محمد بن عبدالوهاب، بعد از مرگ پدر، افكار و عقايد خود را- كه قبلاً از سوى ابن تيميه و شاگردش ابن قيم پى‏ريزى شده بود- اظهار نمود به تبليغ و ترويج و رسميت دادن همّت گماشت.

ب) وهابيان معتقدند: هيچ انسانى، نه موحد است و نه مسلمان مگر اين كه امورى را ترك كند. اين امور عبارت است از: 1. به وسيله هيچ يك از رسولان و اوليا، به خداوند توسل نجويد. و در صورت توسل در راه شرك گام نهاده و مشرك مى‏باشد 2. زائران به قصد زيارت به آرامگاه رسول خدا نزديك نشوند و بر قبر آن حضرت دست نگذارند و در آن جا دعا نخوانند و نماز نگذارند و ساختمان و مسجد بر روى قبر نسازند 3. از پيامبر (ص) طلب شفاعت نكنند 4. زيارت قبور و ساختن گنبد و بارگاه براى آنان، شرك است 5. وهابيان بر اين باورند كه مسلمانان، در طى روزگار از آيين اسلام منحرف شده‏اند 6. هر گونه مراسم تشييع جنازه و سوگوارى حرام است. و امثال اين موارد كه در اين مجال نمى‏گنجد.

براى آگاهى بيشتر در اين زمينه بايد كتاب‏هاى مربوطه را مطالعه كرده اين منطق خشك و بى‏پايه، در تقابل با منطق وحى قرار دارد، چرا كه قرآن در موارد ياد شده نظرات صريحى و مخالف وهابيان دارد: 1. قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلاَّ اَلْمَوَدَّةَ فِي اَلْقُرْبى‏،(1). يكى از مصاديق ابراز علاقه به خاندان رسالت و اهل بيت و ذى القرى، قبرهاى آنان و تعمير آنها است. اين راه و رسم در ميان ملت‏هاى جهان وجود دارد و يك نوع سنّت عرفى به حساب مى‏آيد. 2 فَقالُوا اِبْنُوا عَلَيْهِمْ بُنْياناً. قالَ اَلَّذِينَ غَلَبُوا عَلى‏ أَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِمْ مَسْجِداً،(2). هنگامى كه وضع اصحاب كهف بر مردم آن زمان روشن شد و مردم به دهانه غار آمدند، درباره مدفن آنان دو نظر ابراز داشتند. آيه شريفه متذكر آن مى‏شود انتقاد يا لحن اعتراضى نسبت به نظر آنها ندارد. با توجه به آيه شريفه، هرگز نمى‏توان تعمير قبور اولياى الهى و صالحان را عملى حرام و يا حتى مكروه قلمداد كرد، بلكه آيه شريفه، به نوعى تشويق مى‏كند كه براى بزرگداشت اوليا و صالحان و حفظ قبرهاى آنان، بايد كوشا بود. 3. وَ اِسْتَغْفِرْ لِذَنْبِكَ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ،(3). 4. وَ صَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ،(4). 5. وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُكَ فَاسْتَغْفَرُوا اَللَّهَ وَ اِسْتَغْفَرَ لَهُمُ اَلرَّسُولُ لَوَجَدُوا اَللَّهَ تَوَّاباً رَحِيماً،(5).

اين آيات بيانگر اين است كه طلب آمرزش پيامبر در حق افراد، كاملاً مؤثر و مفيد مى‏باشد. و موضوع شفاعت پيامبر (ص) و دعاى آن حضرت، نه تنها در آيات صريح بلكه در احاديث عامّه و خاصه و سيره صحابه نيز مشهود است.

براى آگاهى بيشتر در اين مورد ر. ك: 1. صحيح مسلم، ج 1، ص 54 2. صحيح بخارى، ج 1 3. سنن ترمذى، ج 4، ص 42 (باب ما جاء فى شأن الصراط) 4. مناقب ابن شهر آشوب، ج 1، ص 12 5. شفاعت در قلمرو عقل و قرآن و حديث، استاد جعفر سبحانى ج. وهابيان قائل به جنگ با ديگر فرقه‏ها و مذاهب اسلامى هستند و مدعى‏اند كه يا بايد به آيين وهابيت در آيند و يا جزيه دهند. آنان مخالف خود را متهم به كفر و شرك مى‏كنند و اموال، نفوس و ناموس و ديگران را حلال مى‏دانند. خلاصه اين كه آيات قرآنى وارده درباره شرك و كفر را، بر مسلمانان مخالف خود منطبق مى‏كنند. و اين بزرگ‏ترين ضربه به پيكر جامعه اسلامى و مسلمانان است،(6).

با اين تفكر بسته و خشك وهابيت بود كه وقتى كه سعودى‏ها (در سال 1344 هجرى قمرى) بر مكه و مدينته و اطراف آن تسلّط يافتند، مشاهده متبرك بقيع و آثار خاندان رسالت و صحابه پيامبر را شكستند و از بين بردند،(7).

براى عملكرد و كارهايى كه وهابيت در حوزه اجتماع و سياست انجام داده‏اند و نگرش آنان نسبت به مسائل اجتماعى، بايد به كتاب‏هاى تاريخى مراجعه كرد. چهره خشن و متعصب وهابيت، در عرصه سياست، حكومت و مردم‏دارى، همان بود كه طالبان در عمر موقت سياسى خود در كشور افغانستان به منصه ظهور رساندند. خون مردم مسلمان را بى محابا به زمين ريختند. عرض و ناموس مسلمانان را هتك كردند. و از اسلام يك چهره زشت، خشن و عقب مانده براى جهانيان ترسيم نمودند.

بنابراين وهابيت، هم در نحوه پيدايش و انعقاد تفكّر، مبغوض علماى فرقه‏هاى مختلف مسلمين بوده است و هم در نگرش نسبت به مسائل دينى مورد ردّ عالمان قرار گرفته است. حتى اولين كتابى كه در ردّ وهابيت نگاشته شده الصواعق الالهيه فى الرّد على الوهابيه» به وسيله برادر محمد بن الوهاب (سليمان بن عبدالوهاب) نوشته شده است. در عرصه سياست نيز جاده صاف كن دشمنان دين و اسلام بوده‏اند اين آيين و مسلك، ساخته و پرداخته خود انگليسى‏ها مى‏باشد و چه ضربه و ضررى محكم‏تر و بيش از اين بر اسلام و مسلمانان مى‏توان تصور نمود.

براى آگاهى بيشتر ر. ك: 1. آيين وهابيت، جعفر سبحانى. 2. وهابيت، مبانى فكرى و كارنامه عملى، جعفر سبحانى. 3. تاريخ اديان و مذاهب جهان، ج 3، ص 1430 4. وهابيان، على اصغر فقيهى 5. خاطرات مسترهمفر (جاسوس انگليسى در كشورهاى اسلامى، ترجمه استاد على كاظمى) 6. وهابيت از ديدگاه مذاهب اهل سنّت، استاد خالصى خراسانى 7. تاريخ عقايد وهابى، قزوينى.

پى‏نوشت‏

(1) (شورى، آيه 23)

(2) (كهف، آيه 21) 

(3) (محمد، آيه 19) 

(4) (توبه، آيه 103) 

(5) (نساء، آيه 64) 

(6) (تاريخ اديان و مذاهب جهان، مبلغى آبادانى، ج 3، ص 1432) 

(7) (الذريعه، ج 8، ص 261 كشف الارتباب، ص 60- 56)

????? ???

????? ???
???:
???:
??:*
	?? ??? ??? ?? ??????? ??? ???? ????? ?????

Powered by IranSohrab -Mahmoud Ghoochani v.1.4.6